3 bối rối khi lần đầu tiếp xúc với các đại lượng sóng

Chào các bạn,

Có một điều mình chắc chắn đó là trong quá trình làm việc hàng ngày, rất nhiều bạn kỹ sư sẽ bối rối khi tiếp xúc, nhận diện và cố gắng nhớ về các đại lượng/đơn vị liên quan tới công suất thu/phát của WiFi AP/Client (như dBm, mW), phải không nào?

Vậy những nhầm lẫn, bối rối đó có thể dễ dàng gặp trong các hoàn cảnh nào, hãy cùng mình điểm qua trong bài viết tuần này nhé. Bài viết này sẽ là mở đầu cho một chuỗi ngắn các bài nghiên cứu, tìm hiểu của cá nhân mình về các đại lượng đo đạc liên quan tới sóng WiFi, công suất thu/phát (Tx Power).

1, Thứ nhất, đó là sự không thống nhất về đơn vị giữa các hãng Network

Với mỗi hãng khác nhau, các kỹ sư sẽ thấy các thông tin khác nhau về thông số Transmit Power (Công suất phát) trong tài liệu datasheet, Ví dụ:

• Nhiều hãng như Aruba, Allied Telesis, Ruckus, Huawei sử dụng chủ yếu là [dBm].
• Cisco sử dụng cả [dBm và mW].

Và điều này sẽ dẫn đến một câu hỏi mang tính so sánh: 

“Vậy công suất phát tối đa của hãng A (đơn vị dBm) sẽ phát mạnh hơn, hay yếu hơn hãng B (đơn vị mW) nhỉ?

Mỗi hãng sẽ có một cách thức quy định riêng về đơn vị sử dụng trong datasheet. Và để trả lời cho câu hỏi bên trên, chúng ta cần sử dụng các công thức quy đổi giữa dBm và mW để thực hiện so sánh khi đưa về một đơn vị thống nhất (chỉ so sánh dựa trên dBm hoặc mW giữa 2 hãng).

2, Tiếp theo, sự bối rối đến từ chính sự nhầm lẫn của người dùng

Trong một số dự án từ trước tới giờ, mình đã từng nhận được kha khá email báo cáo/trao đổi từ các bộ phận khác nhau, và phát hiện ra sự nhầm lẫn giữa các đại lượng “dBm” và “dB” cũng là một hiện tượng rất phổ biến.

Điều này không khó để giải thích, đây là các đại lượng đo đạc sóng WiFi, sóng viễn thông sử dụng trong các dự án đặc thù về kỹ thuật. Do vậy, việc người sử dụng không hiểu và sử dụng sai cũng là điều bình thường. Kỹ sư chúng ta sẽ cần biết tình huống, hoàn cảnh để lựa chọn đúng loại đơn vị.

“dBm, mW là đơn vị công suất tuyệt đối, dB là đơn vị so sánh – thể hiện độ chênh lệch”

3, Cuối cùng, liên quan đến việc quy đổi, hình dung qua lại giữa 2 đại lượng

Các kỹ sư có thể thấy rằng việc hình dung đối chiếu qua lại giữa W-mW và dBm khá khó nhớ.

Chúng ta đều biết rằng đối với Watt – mW:

1mW = $\dfrac{1}{1,000}$ Watt

100mW = $\dfrac{1}{10}$ Watt

Tuy nhiên khi quy đổi sang dBm thì: 20 dBm gấp 100 lần 0 dBm, không phải chỉ gấp 20 lần.

Để giải thích cho việc quy đổi, các kỹ sư có thể tham khảo các công thức/link sau:

Quy đổi từ dBm sang mW:

P(mW) = 10^{(P[dBm] / 10)}

Quy đổi từ mW sang dBm:

P(dBm) = 10 x log₁₀(P[mW])

Link tham khảo thêm:

https://www.convertworld.com/vi/cong-suat/dbm

Chúng ta có thể lập ra một bảng tra nhanh để dễ hình dung 

Kết luận

Với ba tình huống mình đã đề cập ở trên, các kỹ sư có thể thấy việc nhầm lẫn các đại lượng liên quan tới công suất phát WiFi (Tx Power) này là một điều hết sức bình thường. Do quy định cách lấy đơn vị của mỗi hãng, do thói quen của người sử dụng, cũng như việc phải thường xuyên áp dụng các công thức tính toán quy đổi trong các trường hợp cần sự so sánh.

Vậy với các bạn, còn điều gì đã khiến các bạn cảm thấy bối rối, lúng túng, khó chịu mỗi khi đụng tới các dạng đơn vị/đại lượng của sóng này chưa? Nếu có, hãy cho mình biết ở phần comment nhé.

The Engineer Stories – Hoàng Duy