3 lý do vì sao kỹ sư hay nhầm khi sử dụng dBm/dB/mW

Nếu như bài Article 06 – 2 nhầm lẫn thường gặp khi sử dụng đại lượng đo sóng trước đó là một hệ quả, chỉ ra sự nhầm lẫn của các kỹ sư mỗi khi sử dụng các đại lượng sóng WiFi, thì bài viết tuần này của mình sẽ tập trung đi tìm nguyên nhân sâu xa của sự nhầm lẫn đó. Có bao giờ các bạn tự hỏi:

      “Sao mấy cái lằng nhằng này khó nhớ thế nhỉ?”

      “Liệu có cách nào có thể giúp mình dễ nhớ hơn không?”

mỗi khi nhầm lẫn về các đại lượng sóng WiFi không?

Mình tổng kết có 3 điểm quan trọng, chạm thẳng vào nguyên nhân của hệ quả đã nêu ra ở trên và bài viết trước đó về sự nhầm lẫn phổ biến này.

1, Lý do thứ nhất: Con người liệu có thể dễ dàng nhớ được những dãy số dài?

Điều này có liên quan tới số học và cơ chế hành vi của con người.

Quay lại hình ảnh cũ từ bài viết số 6.

• Trên thiết bị WiFi AP, chúng ta có thể dễ dàng kiểm tra công suất phát Transmit Power (Tx) ở mức từ 1 tới 100 mW (hoặc dBm).
• Tuy nhiên ở phía thu (giả sử trên điện thoại, laptop), RSSI thu được chỉ luôn ở mức 0,00000X mW.

Về số học, bản chất con người không thể nhớ được một dãy số với nhiều số 0 như vậy. Do đó, bắt buộc những tổ chức quản lý về tiêu chuẩn, các hiệp hội, nhóm (Group) chuyên môn phải chuyển sang áp dụng đơn vị thể hiện khác, và ở đây là  “dBm” thay cho “mW” ở phía thu, do tín hiệu đã bị suy hao rất nhiều khi truyền vào môi trường tự do.

2, Lý do thứ hai, liên quan tới việc chưa hiểu rõ bản chất và ứng dụng của dBm/dB

Mình sẽ không đi từ nguyên nhân, hiện tượng, mà đặt ra một câu hỏi trực diện hơn:

“Sử dụng dB và dBm thế nào cho đúng bản chất, hoàn cảnh?”

Và 2 câu hỏi ngắn sau đây sẽ giúp giải đáp câu hỏi trên:

a, Khi nào chúng ta dùng dBm?

Đây là đơn vị đo lường trực tiếp, thể hiện rõ ràng về giá trị của mức công suất. 

Ví dụ: Thiết bị WiFi AP của hãng A có công suất phát tối đa là 19dBm trên băng tần 2.4GHz, 23dBm trên băng tần 5GHz.

b, Khi nào dùng dB?

Decibel (dB) không phải đơn vị đo lường trực tiếp, nó là đơn vị so sánh tương đối, nhằm đo đạc sự chênh lệch giữa 2 mức công suất.

Ví dụ 1: So sánh công suất phát và tín hiệu thu.

Trên thiết bị WiFi AP, công suất phát hiện tại là 12dBm, tuy nhiên trên laptop thu được RSSI là -33dBm. Vậy, chênh lệch công suất giữa đầu phát và đầu thu là 45dB.

Ví dụ 2: Đo suy hao qua vật thể. 

Khi đứng trước vật thể (cách AP khoảng 5m), laptop cho RSSI thu được ở mức -67dBm.

Đo phía sau vật thể (cách vật thể khoảng 1m), laptop cho RSSI thu được ở mức -70dBm. 

Như vậy, chênh lệch công suất giữa 2 lần đo (trong trường hợp này có thể coi là suy hao qua vật thể) là 3dB.

3, Lý do thứ ba, luôn phải nhớ tới công thức quy đổi Logarit

Trong nhiều hoàn cảnh cụ thể, việc nhìn thấy và tìm kiếm sự quy đổi giữa 2 loại đơn vị dBm và mW sẽ luôn gây khó khăn (và sự khó chịu). Giải pháp của mình là hãy luôn bookmark những liên kết (link) hỗ trợ việc quy đổi trên trình duyệt web (browser) của bạn và truy cập ngay mỗi khi nghĩ đến các đại lượng này (việc này sẽ rút ngắn thời gian hơn cả việc tìm kiếm và chờ đợi câu trả lời từ các nền tảng AI)

Về mặt  công thức lý thuyết, Chúng ta có thể áp dụng công thức dưới đây để quy đổi:

P_(mW) = 1mW ⋅ 10^(P(dBm)/10)    

hoặc sử dụng link sau để thực hiện quy đổi đơn vị:

https://www.convertworld.com/vi/cong-suat/dbm.html

Hãy cùng xem ví dụ dưới đây.

Bảng quy đổi

Kết luận

Bài viết được mình khai thác không hoàn toàn dưới khía cạnh kỹ thuật, đôi khi mình sẽ cố gắng khai thác ở góc độ con người, thói quen, cảm nhận nhiều hơn. Và tình huống đi tìm lý do này cũng không phải ngoại lệ, mỗi khi nhắc đến các đại lượng sóng WiFi, mình sẽ luôn ghi nhớ 3 điều sau:

• dBm là mức công suất cụ thể (cấu hình được).
• dB là đại lượng so sánh các mức công suất.
• Khi quy đổi giữa dBm và mW, hãy sử dụng các công cụ có sẵn trên internet để thực hiện việc nắm bắt được nhanh hơn.

Các bạn kỹ sư nếu như có cảm nhận, suy nghĩ và có lý do nào khác gây khó khăn cho việc nhớ các đại lượng này, hãy comment cho mình biết bên dưới phần bình luận nhé.

The Engineer Stories – Hoàng Duy.